26 Temmuz 2013

Gece Terlemesi (Uyku Hiperhidrozu)

English Version

Uykuda Aşırı Terleme Yaşıyorsanız Ne Yapmalısınız?

Gece Uykuda Çok mu Terliyorsunuz?


Uyku hiperhidrozu (sleep hyperhidrosis), gece terlemesi olarak da adlandırılır, uyku esnasında hiperhidrozun (yani aşırı terlemenin) gerçekleşmesidir.

Gece terlemelerinden şikayet eden bir insan gündüz uyanık olduğunda aşırı terlemeden şikayetçi olabilir veya olmayabilir.

Gece terlemesi zararsız olabileceği gibi, bir hastalığın belirtisi de olabilir. Tıbbi sebeplerden kaynaklanan terleme ile uyku ortamından kaynaklanan terlemeyi ayırt etmek gerekir. Yatak odası çok sıcak olursa veya yatak ya da yatak örtüleri ısıl rahatlık (termal konfor) sağlamıyorsa yine yatakta iken aşırı terleme gerçekleşebilir. Fakat bu durumda "uyku hiperhidrozu" olarak adlandırılan tıbbi sorunu yaşamıyorsunuz demektir. Çünkü tıbbi bir durumdan veya enfeksiyondan kaynaklanan gece terlemeleri şöyle tanımlanır:

"Ortama bağlı olmayan aşırı sıcaklık hissi ve uyku kıyafetlerini ve yatak örtülerini ıslatabilecek şekilde şiddetli terleme"

Şiddetli gece terlemesine yol açan bazı tıbbi rahatsızlıklar veya enfeksiyonlar hayati tehlike taşıyabilir ve bu tür durumlarda doktor kontrolüne başvurulmalıdır. Gece terlemelerine sebep olan tıbbi sorunlardan bazıları şunlardır:

•   Menapoz
•   Perimenapoz (Menapoza Geçiş Süreci)
•   Lemfoma (Lenf Kanseri, Kan Kanseri)
•   Tüberküloz (Verem)
•   Uyku Apnesi, Reflü
•   Diyabet (Şeker Hastalığı)
•   Enfeksiyonlar

Uyurken Aşırı Terleme Nedenleri Arasında Menapoz Olabilir
40 yaşının üzerindeki kadınlarda gece terlemesinin en yaygın sebeplerinden biri menapoz veya perimenapoza bağlı hormonal değişikliklerdir. Menapoza geçiş yıllarında bu soruna sıklıkla rastlanır. Bu, sinir bozucu bir durum olabilir, fakat bu tür gece terlemesinin mutlaka tehlikeli olduğu veya bir hastalığın belirtisi olduğu anlamına gelmeyebilir.

Gece Yatakta Terliyorsanız Ne Yapmalısınız?


Öncelikle terlemenin sebebini ayırt etmeye çalışmalısınız: Terleme tıbbi bir sorundan mı, yoksa uyku ortamınızdan mı kaynaklanıyor?

•   Eğer terleme menapoz veya enfeksiyon gibi tıbbi bir durumdan kaynaklandığından şüpheleniyorsanuz, mutlaka bir doktora muayene olmalı, tedavi veya en azından tıbbi tavsiye almalısınız.

•   Eğer gece aşırı terlemenizin sebebinin uyku ortamınızdan kaynaklandığından eminseniz, uyku hijyeni sağlayarak ve doğru uyku ürünlerini tercih ederek terleme sorununu çözmelisiniz.

Uykuda Aşırı Terleme Nasıl Önlenir?


Gece yatakta terlemenizin sebebi yatak odanızın sıcaklık ve nem değerlerinin yanı sıra kullandığınız yatak, yastık, yatak örtüleri gibi uyku ürünleri olabilir. Bu konuda yapmanız gereken uyku ortamınızı ve yanı sıra uyku ürünlerinizi kontrol etmek olmalıdır.

a. İhtiyacınız olan uyku hijyenini sağladığınızdan emin olun


Terlemeyi Önlemek için İdeal Uyku Ortamı
Yatak odanızın sıcaklığı kabul edilebilir bir aralıkta olmalıdır. İyi bir uyku için 16-18°C arasındaki sıcaklık değerleri tavsiye edilir. Bu aralık kişiden kişiye göre de değişebilir.

Mükemmel bir uyku ortamı, ideal sıcaklık değerlerini sağlamalıdır.

Uyku kıyafetleriniz de önemlidir. Isıl rahatlık (termal konfor) sağlayacak ince kıyafetler giymeyi tercih ediniz.

b. Doğru uyku ürünleri kullandığınızdan emin olun


1. Yatak


Terletmeyen Yatak Modelleri Kullanınız
Isıl rahatlık sağlayabilmesi için yatağınız doğru malzemelerden ve doğru bir tasarım ile üretilmiş olmalıdır. Yatağınız yeterli hava dolaşımı sağlamalı, böylece vücudunuzun fazla ısı enerjisini dışarı atmasına imkan vermeli ve terlemeyi önlemelidir.

Poliüretan (PU) sünger, lateks, veya visko sünger (hafıza sünger) gibi malzemelerin hava geçirgenliği ve ısı geçirgenliği düşüktür. Bu nedenle, bu malzemeler başka malzemeler ile ve doğru bir tasarım ile desteklenmediği sürece tek başlarına ısıl rahatlık sağlayamazlar. Kolay ve hızlıca ısınırlar, vücudunuzun terlemesine yol açarlar. Narda, bu malzemeler ile 3D spacer kumaşların birlikte kullanımını tavsiye etmektedir. Üç boyutlu kumaşlar ileri derecede hava geçirgenliğine sahiptir, etkin bir hava sirkülasyonu sağlar ve ısıl rahatlığı mümkün kılarlar. Sünger katmanlarının arasına veya üst kısmına bir veya daha fazla 3D kumaş katmanı yerleştirilir. Ayrıca, 3D kumaş şeritler halinde yatağın kenarlarına dikilir. Burada elde edilen etki spor ayakkabılarındaki 3 boyutlu kumaş kullanımında olduğu gibidir: Terleme önlenir.

Yatak, uygun bir yatak kumaşı ile üretilmiş olmalıdır. Örme kumaşlar genellikle dokuma kumaşlardan daha fazla hava geçirgenliğine sahiptir ve daha fazla termal konfor sağlar. Bambu veya viskon gibi doğal elyaflardan üretilen kumaşlar daha iyi hava geçirgenliği sağlayabilir. Ayrıca, ticari olarak Coolmax veya Thermocool gibi adlandırılan kumaşlar, özel sentetik iplikler ile üretilmiş olduklarından dolayı ısıl rahatlık konusunda daha verimli olabilirler.

Invista iplikler, veya Dupont ürünü boşluklu kesite sahip özel elyaflardan üretilen benzer ipliklerden mamül yatak kumaşları da verimli hava dolaşımı ve ısı transferine imkan verirler.

Outlast kumaşlar gibi çözümler de mevcuttur: Bunlar faz değiştiren maddeler (phase change materials, PCMs) içerirler, ısıl düzenleme (termal regülasyon) gerçekleştirirler.

b. Yastık


Yatak Aşırı Terlemenize Yol Açmayan Yastıklar Kullanınız
Sıcak yaz gecelerinde en çok terleyen vücut bölgelerimizden biri başımızdır. Bazen uykuda kafamız öyle terler ki, yastığımız sırılsıklam ıslanır ve çok sıcak hale gelir. Bu, ısıl rahatlığımızı bozar ve uykumuzun bölünmesine yol açar. Uykumuz bölününce de uyku kalitemiz düşer. Bir visko yastık veya lateks yastık çok hızlı ve kolay ısınır ve gece boyunca rahatsızlığa yol açabilir. Harika bir uyku hissi veren lateks yastıkların belki de tek dezavantajı budur.

Narda, yastıklar için lateks veya visko süngerin 3D spacer kumaşlar ile birlikte kullanılarak termal regülasyonun sağlanması ve terlemenin önlenmesini tavsiye etmektedir.

Uzmanlar, terlemeye yol açmayan yastıklar tavsiye ediyor. sıcak yaz gecelerinde sentetik veya doğal malzemelerden yapılan içi boşluklu elyaflardan üretilmiş bir yastığı tercih edebilirsiniz. Bu tür malzemelerin ısıl rahatlık performansı lateks sünger, visko sünger veya PU süngere göre genellikle daha iyidir.

Yastık kılıfı da çok önemlidir. Yastıkların fabrika üretiminden gelen kendi kılıfları vardır, bu kılıflar genellikle yatak kumaşı ile imal edilir ve evde de tüketici tarafından genellikle dokuma nevresim kumaşından imal edilen bir ilave kılıf eklenir. Bu kılıf, genellikle nevresim takımınızın bir parçasıdır. Viskon, pamuk veya bambu gibi doğal elyaflardan üretilen bir örme yatak kumaşına sahip bir yastık tercih etmeye çalışın, bu tür kumaşlar daha iyi hava geçirgenliği ve termal regülasyon sağlarlar. Narda, uyurken baş kısmının terlememesi için 3D spacer kumaştan mamül bir yastık kılıfı kullanılmasını tavsiye etmektedir.

Eğer, satın aldığınız yastığı nevresim takımınızdan ilave bir yastık kılıfı ile kaplayarak kullanacaksanız, mümkün olduğu kadar az iplik sıklığına (çözgü ve atkı sıklığına) sahip ince bir yastık kılıfı tercih etmeye çalışın, böylece daha fazla hava geçirgenliği elde edebilirsiniz. Bu ilave kılıf pamuk gibi doğal malzemelerden üretilmiş olmalıdır. Ayrıca, daha iyi termal regülasyon sağlayan özel polyester ipliklerden üretilen uyku setleri de mevcuttur.

c. Yatak Örtüleri


Uykuda Terleme Sebepleri Arasında Yatak Örtüleri
Yastığınızın nevresim kılıfı gibi, yatak örtülerinizi de doğal elyaflardan üretilmiş ve hatta organik olanlardan tercih edin. Organik uyku ürünleri insan fizyolojisi ile daha uyumludur ve termal konforu artırır. Mümkün olan en az iplik sayısına sahip olan ürünleri tercih etmeye çalışın. Yüksek iplik sıklığına sahip pamuklu bir yatak örtüsü lüks görünebilir, fakat nevresim takımları genellikle dokuma kumaşlardır ve hava geçirgenlikleri düşüktür. Dokuma kumaşların atkı sıklığı arttıkça hava ve ısı geçirgenliği düşer. Bu nedenle, sıcak yaz geceleri için, rahatlığı lükse tercih edin ve az iplik sıklığına sahip bir nevresim takımı kullanın.

Telif Hakkı: Narda Blog Ekibi


Referanslar

"Gece Terlemelerinin Sebepleri, Tedavi Bilgileri", MedicineNet. 2012-03-20

"Klinik Jinekoloji", T. F. Kruger; M. H. Botha, Juta and Company Ltd. p. 333

“Outlast Teknolojisi Kullanım Alanları: Uyku Ürünleri”, Outlast LLC, http://goo.gl/EYikZ7

“Uyku Halindeyken Çok Terliyorum. Bunun Sebebi Ne Olabilir?”, Dr. Cüneyt Özüak, http://goo.gl/E2FvWm

“Uyumak İçin Sıcaklar ile Başa Çıkmanın 10 Yolu", 
Kim Hookem-Smith, Yahoo Yaşam Tarzı, http://goo.gl/BP4x6X

“Uykuda Terleme”, Mark Boyer, http://goo.gl/g79ktR

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder

Yorumlar

Sharethis

Comment with Facebook